İçerik fikri nasıl bulunur? Fikir havuzu kurmak
İçerik üretmeye karar verdin, oturdun, ekrana baktın ve hiçbir şey gelmedi. Bu sahne neredeyse herkesin başına gelir ve çoğu kişi bundan yanlış sonucu çıkarır: "demek ki anlatacak bir şeyim yok." Oysa sorun fikir yokluğu değil, fikri yakalayacak bir düzenin olmamasıdır. Fikirler gün boyunca yanından geçer; sen onları kaydetmediğin için akşam masaya boş oturursun.
Boş ekran sorunu fikir yokluğundan değil, fikri yakalayacak düzenin olmamasından doğar. Telefonda tek bir liste aç ve aklına geleni filtresiz oraya yaz. Havuzu dolduran beş kaynak: sana sorulan sorular, yaptığın hatalar, katılmadığın yaygın kanılar, kendi süreçlerin ve kitlenin kullandığı cümleler.
Fikir üretmek değil, fikir toplamak
Doğru zihinsel çerçeve şudur: içerik fikri yaratılmaz, biriktirilir. İşini yaparken bir müşteri sana bir soru sorar, bir meslektaşın bir hata yapar, bir haber seni sinirlendirir. Bunların her biri bir içeriktir. Fark yaratan tek şey, o anda telefona iki satır not düşmendir. Not tutulmayan fikir, iki saat içinde buharlaşır.
Bu yüzden ilk iş bir havuz açmaktır: telefonundaki not uygulamasında tek bir liste. Kural basit; aklına gelen her fikir oraya, filtresiz. Kötü fikir ayıklaması sonraki adımın işidir, toplama anının değil.
Havuzu dolduran beş kaynak
- Sana sorulan sorular. Aynı soruyu üç kişiden duyduysan o bir içeriktir, hem de en çok okunan türden.
- Yaptığın hatalar. "Ben de şunu yanlış biliyordum" ile başlayan içerikler, öğüt veren içeriklerden daha çok karşılık bulur.
- Katılmadığın yaygın kanılar. Sektöründe herkesin tekrarladığı ama senin doğru bulmadığın bir cümle güçlü bir başlangıçtır.
- Kendi süreçlerin. Bir işi nasıl yaptığın, sana sıradan gelse bile dışarıdan meraklıdır.
- Kitlenin dili. Yorumlarda, mesajlarda ve görüşmelerde kullanılan cümleler doğrudan içerik başlığıdır. Kitleni netleştirmediysen hedef kitle yazısı önce okunmalı.
Tek fikri beşe çıkarmak
Havuz dolduktan sonra ikinci beceri devreye girer: bir fikri çoğaltmak. Bir konuyu farklı açılardan yazmak, yeni konu bulmaktan çok daha kolaydır. Aynı fikri şu beş kalıba sok: tanım ("nedir"), yöntem ("nasıl yapılır"), hata ("en sık yapılan üç yanlış"), karşılaştırma ("A mı B mi") ve hikâye ("başıma gelen"). Tek bir fikirden bir haftalık üretim çıkar.
Fikri ayıklamanın üç sorusu
Havuz dolduğunda yeni bir sorun çıkar: hangisini yazacaksın? Üç soru elemeyi hızlandırır. Birincisi, bu fikir senin kitlenin gerçekten derdi mi, yoksa yalnız senin ilgini mi çekiyor? İkincisi, bu konuda söyleyecek kendine ait bir şeyin var mı; yoksa herkesin yazdığını mı tekrarlayacaksın? Üçüncüsü, okuyan kişi bunu okuduktan sonra ne yapabilecek? Üçüne de cevap veremiyorsan fikir kötü değildir, sadece henüz olgunlaşmamıştır; havuzda beklesin.
Bu eleme aynı zamanda bir kalite eşiğidir. Günde bir şey paylaşmak için havuzdaki her fikri sırayla tüketmek, birkaç hafta içinde hem seni hem okuyucuyu yorar. Az ama sindirilmiş içerik, çok ama dolgu içerikten daima öndedir.
Havuzu takvime bağlamak
Fikir havuzu tek başına üretim yapmaz; onu takvime bağlamak gerekir. Haftada bir kez otur, havuzdan üç fikir seç, hangi gün yayınlanacağını yaz. Seçim anını üretim anından ayırmak, boş ekran korkusunu ortadan kaldırır: yazarken artık "ne yazsam" diye düşünmezsin, yazılacak şey karar verilmiştir. Bu ayrımın pratiğini içerik takvimi yazısında anlattık.
Kampta bu iş nasıl yürüyor?
21 günlük kampta fikir havuzu ilk haftanın görevlerinden biridir; katılımcı kampı boş bir listeyle değil, en az yirmi fikirle doldurulmuş bir havuzla bitirir. Günlük görev disiplini de tam burada işe yarar: fikir toplamak bir alışkanlıktır ve alışkanlık ancak tekrarla oturur. Üretime nasıl başlanacağını merak ediyorsan içerik üretmeye başlama yazısı, disiplin tarafını ise günlük görev yazısı tamamlıyor.
Sık sorulan sorular
Aklıma hiç içerik fikri gelmiyorsa ne yapmalıyım?
Fikir üretmeye değil, toplamaya odaklan. Gün içinde sana sorulan sorular, yaptığın hatalar ve katılmadığın yaygın kanılar zaten fikirdir; eksik olan onları o anda not etmendir. Not tutulmayan fikir iki saat içinde kaybolur.
Aynı konuyu tekrar yazmak sorun olur mu?
Olmaz, hatta gereklidir. Bir fikri beş kalıba sokabilirsin: tanım, yöntem, hata, karşılaştırma ve hikâye. Tek bir fikirden bir haftalık üretim çıkar ve okuyucunun konuyu hatırlaması tekrar sayesinde olur.
Havuzdaki fikirlerden hangisini yazmalıyım?
Üç soruyla ele: bu fikir kitlenin gerçekten derdi mi, söyleyecek kendine ait bir şeyin var mı ve okuyan kişi bunu okuduktan sonra ne yapabilecek? Üçüne cevap veremiyorsan fikir kötü değildir, henüz olgunlaşmamıştır.